Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology Vol.3 Issue.1


DERLEME YAZISI / REVIEW ARTICLE


Kayıp ve Yas: Bir Gözden Geçirme

Bereavement and Grief: A Review

 

Gamze Vesi1e Çolak1, Çiçek Hocaoğlu2


Özet:

Sevilen birinin ölümü kayıp yaşayan tüm bireyler için acı verici ve zorlayıcı bir deneyim olduğu kabul edilmektedir. Kayıp veya ayrılık sonrasında toplumsal, bireysel ve duruma özgü süreçleri anlatan kayıp, matem ve yas gibi birbiri yerine kullanılan kavramlar kullanılmaktadır. Her insanın yas tutma biçimi birbirinden farklıdır. Kayıp ve yas sürecini anlamaya yönelik bu alana ışık tutmaya çalışan birçok kuramcı çeşitlik teoriler geliştirmişlerdir. Yas tepkilerinde gözlenen bireylerarası farklılıklar ve yas sürecine etki eden faktörlerin çeşitliliği sebebiyle yas; normal, patolojik ve travmatik yas olmak üzere üç farklı şekilde tanımlanmıştır. Bireyler normal yas sürecinden geçiyorsa bir uzman yardımına genellikle gerek olmamaktadır. Eğer birey patolojik yas belirtileri gösteriyorsa yas sürecini sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmeleri için bir uzmandan yardım almayı gerektirmektedir. Bu çalışma kayıp yaşayan kişilerin içerisinde bulunduğu yas sürecini anlamayı, bazı önemli kavramları, geliştirilen teorileri açıklamayı amaçlamaktadır. Bu amaçla elektronik veri tabanları (Google Akademik, Elektronik Kitaplar, Pubmed) gözden geçirilerek taranmıştır. Kayıp ve yas süreci sosyodemografik, kişilik (bağlanma, nörotisizm), sosyal özellikler ve risk faktörleri açısından incelenmiştir. Ayrıca bu çalışma ile tanı sınıflamasındaki yeri, klinik görünümü, yeni koronavirüs hastalığı pandemisinde görülen yası ve tedavi yaklaşımlarını kapsamlı bir şekilde incelenmesi de amaçlandı.

Anahtar Sözcükler: Kayıp, Yas, Ölüm

 

1 BSc (Psych)., Rize Medical Center, Rize-Turkey,.Orcid İd: https://orcid.org/  0000-0003-0744-0626

2 Prof. Dr., Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, Rize-Turkey,. Orcid İd: https://orcid.org/ 0000-0001-6613-4317

Address of Correspondence/Yazışma Adresi: Rize Medical Center, Rize-Turkey., E-mail: gamzevesilecolak@gmail.com

Date of Received/Geliş Tarihi: 04.01.2021, Date of Revision/Düzeltme Tarihi: 02.02.2021, Date of Acceptance/Kabul Tarihi: 20.02.2021, Date of Online Publication/Çevirimiçi Yayın Tarihi: 01.03.2021

Citing/Referans Gösterimi: Çolak, V.G., Hocaoğlu, Ç. (2021). Bereavement and Grief: A Review., Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 3(1): 56-62


© 2020 Yazar (lar). Kıbrıs Ruh Sağlığı Enstitüsü / Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi (www.ktppdergisi.com) tarafından yayınlanmıştır. Bu makale, Creative Commons Attribution 4.0 lisansının hüküm ve koşulları altında dağıtılan, orijinal çalışmanın uygun şekilde alıntılanması ve ticari amaçla kullanılmaması koşuluyla, herhangi bir ortam veya formatta kullanıma, paylaşmaya, uyarlamaya, dağıtmaya ve çoğaltmaya izin veren açık erişimli bir makaledir. (http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/).