Original Research (Original Article)

 

Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology; 2020 (1):  5-13          

DOI: 10.35365/ctjpp.20.2.1               Online Publication: 26.03.2020

 

Evli Çiftlerin Kişilik Profillerinin Karşılaştırılması-II: HEXACO Kişilik  Modeli

Arkun TATAR, Gaye SALTUKOĞLU, Hüdanur ÖZDEMİR

Özet: Bu çalışmada kişilik özelliklerinin, fikir birliği çerçevesinde evlilik uyumuyla ilişkilerinin incelenmesi düşünülmüştür. Bu doğrultuda çalışmada, a) HEXACO Kişilik Envanteri’nin gözlemci formunun kullanılması ve test edilmesi, b) evlilik uyumu açısından HEXACO kişilik modelinin incelenmesi, c) evlilik uyumunda eşler arası fikir birliğinin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya bir yıl ve daha uzun süre ile evli olan 296 kadın, 253 erkek olmak üzere 549 kişi ile bunların eşleri olmak üzere toplam 1098 kişi katılmıştır. Çiftlerden biri, Çift Uyum Ölçeği’nin Fikir Birliği alt boyutu ve HEXACO Kişilik Envanteri öz bildirim formuyla kendini, eşlerden diğeri ise HEXACO Kişilik Envanteri gözlemci formuyla eşini değerlendirmiştir. Sonuçlara göre HEXACO Kişilik Envanteri’nin gözlemci formunun 0,74-0,81 arasında iç tutarlılık güvenirlik katsayıları ve öz bildirim formuyla da 0,56 ile 0,71 arasında korelasyon gösterdiği hesaplanmıştır. HEXACO kişilik modeli açısından bakıldığında, bireylerin kendilerini değerlendirmesi ile eşlerinin değerlendirmeleri arasında sadece Deneyime Açıklık faktöründe farklılık görülmüş, diğer faktörlerde farklılık tespit edilememiştir. Fikir birliği düşük ve yüksek olan gruplar arasında ise Sorumluluk ve Deneyime Açıklık faktörleri açısından farklılık görülmüştür. Elde edilen sonuçlar öz bildirim-gözlemci formu farklılıkları, kişilik özellikleri, eş uyumu ve fikir birliği çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kişilik, HEXACO Kişilik Modeli, Evlilik Uyumu, Fikir Birliği


Comparison of the Personality Profiles of Married Couples-II: using HEXACO Personality Model

Abstract: This study aimed to examine the relationship between personality traits and marital adjustment in the framework of dyadic consensus. In this direction, the aim of the study was, a) to use and to test the observer form of the HEXACO Personality Inventory, b) to examine the HEXACO personality model in terms of marital adjustment, c) to examine the role of dyadic consensus of couples in marital adjustment. The participants of the study were 296 women and 253 men, a total of 549 people with their spouses a total of 1098 people who were married for a year and more. One of the spouse assessed oneself with the Dyadic Consensus subscale of the Dyadic Adjustment Scale and the HEXACO Personality Inventory self report form, the other spouse assessed his/her couple with the HEXACO Personality Inventory observer report form. The results showed that the internal consistence reliability coefficient of the HEXACO Personality Inventory observer report form was between 0.74 and 0.81 and its correlation coefficient with the self-report form was between 0.56 and 0.71. According to HEXACO personality model, the difference between individuals’ assessments of themselves and their spouses was only in the Openness to Experiences factor, no differences were detected in the other factors. Though, there were differences between low and high dyadic consensus groups in the factors of Conscientiousness and Openness to Experience factors. The results were discussed in terms of observed and self-report form differences, personality traits, couple adjustment and dyadic consensus.

Key Words: Personality, HEXACO Personality Model, Marital Adjustment, Dyadic Consensus


Citing/ Referans gösterimi: Tatar, A., Saltukoğlu, G., Özdemir, H. (2020). Evli Çiftlerin Kişilik Profillerinin Karşılaştırılması-II: HEXACO Kişilik Modeli. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 2(1): 5-13.  doi:10.35365/ctjpp.20.2.1